Homoseksualiteit in Indonesië is een onderwerp waarover veel vragen bestaan. Mijn mooiste herinneringen aan reizen zijn vaak de ontmoetingen met mensen die ik onderweg leer kennen. Soms zijn het korte gesprekken, soms ontstaan er vriendschappen en soms blijft één ontmoeting nog jaren door mijn hoofd spelen.
Dat gebeurde tijdens mijn reis door Indonesië. In Canggu op Bali raakte ik via een ogenschijnlijk eenvoudig probleem in gesprek met een jonge Indonesiër. Wat begon met een zoektocht naar een werkende pinautomaat, eindigde met een persoonlijk verhaal dat veel indruk op mij maakte.
Hij vertelde dat hij homoseksueel is, maar daar met bijna niemand over kan praten. Niet met zijn familie, niet met zijn vrienden en ook niet met zijn collega’s.
Zijn verhaal maakte duidelijk dat openlijk jezelf zijn in Indonesië niet voor iedereen vanzelfsprekend is.
Hoe staat het tegenwoordig met homoseksualiteit in Indonesië? En hoe is het voor lhbtiq+-reizigers om door Indonesië en Bali te reizen? In dit artikel combineer ik mijn persoonlijke ervaring met actuele informatie over de huidige situatie.
Let op: mijn persoonlijke ervaring dateert uit 2018. Wetgeving en maatschappelijke omstandigheden kunnen veranderen. Controleer daarom voor vertrek altijd het actuele reisadvies van de Nederlandse overheid voor Indonesië.
Disclaimer: de jongen uit mijn persoonlijke verhaal is niet te zien op de headerafbeelding.
Homoseksualiteit in Indonesië
De situatie rond homoseksualiteit in Indonesië is ingewikkeld. Er bestaat geen landelijke wet die homoseksualiteit als zodanig strafbaar stelt. Dat betekent echter niet dat lhbtiq+-personen zich in het hele land juridisch en maatschappelijk vrij en veilig kunnen bewegen.
In verschillende delen van Indonesië gelden aanvullende regels. Zo is seks tussen mensen van hetzelfde geslacht expliciet strafbaar in de provincie Atjeh. Ook bestaan er lokale verordeningen die in bepaalde steden en districten tegen lhbtiq+-personen kunnen worden gebruikt.
Daar komt bij dat Indonesië sinds 2 januari 2026 een nieuw Wetboek van Strafrecht heeft. Daarin zijn seks buiten het huwelijk en samenwonen buiten het huwelijk strafbaar gesteld. Omdat een huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht in Indonesië niet wordt erkend, kunnen deze bepalingen ook gevolgen hebben voor homoseksuele stellen.
De Nederlandse overheid waarschuwt dat lhbtiq+-personen in Indonesië te maken kunnen krijgen met discriminatie en agressie. In Atjeh kunnen seksuele handelingen tussen personen van hetzelfde geslacht bovendien worden bestraft.
De belangrijkste conclusie voor reizigers is dat de situatie per regio sterk verschilt. Het is daarom te eenvoudig om te zeggen dat homoseksualiteit in Indonesië simpelweg legaal of illegaal is.
Mijn persoonlijke ervaring op Bali
Mijn ervaring speelde zich af in Canggu, een populaire plaats aan de westkust van Bali. Het eiland is sterk gericht op internationaal toerisme. Toch betekent dat niet automatisch dat lokale lhbtiq+-personen dezelfde vrijheid ervaren.
Mijn verhaal begint niet met een gesprek over homoseksualiteit, maar met een pinautomaat.
Pinautomaten die geen geld geven
Tijdens ons verblijf in Canggu wilden we in een restaurant afrekenen, maar het pinapparaat weigerde dienst. We moesten daarom op zoek naar een pinautomaat om geld op te nemen.
Een medewerker van het restaurant zag dat we problemen hadden en bood aan om te helpen. Hij wilde Roel achterop zijn motor meenemen om samen op zoek te gaan naar een pinautomaat die wel werkte.
Ik bleef achter en Roel vertrok met hem.
Op dat moment hadden we geen idee dat deze eenvoudige zoektocht naar een pinautomaat uiteindelijk tot een heel ander gesprek zou leiden.
Achterop de motor alle pinautomaten langs
Roel vertelde later dat ze verschillende pinautomaten langsreden. Ondertussen raakten ze steeds meer met elkaar aan de praat.
Tijdens de rit vertelde Roel over ons en stelde hij vragen over het leven op Bali.
Gaandeweg veranderde het gesprek.
De jongen vertelde Roel dat hij homoseksueel was.
Dat hij dit eigenlijk aan niemand kon vertellen.
Niet aan zijn familie. Niet aan zijn vrienden. En ook niet aan zijn collega’s.
Hij vroeg Roel nadrukkelijk om zijn verhaal voor zichzelf te houden.
Hij kon zichzelf niet openlijk zijn
Wat me vooral is bijgebleven, is hoe vanzelfsprekend het voor hem leek dat hij zijn geaardheid verborgen moest houden.
Hij vertelde dat hij niet zichzelf kon zijn tegenover de mensen die het dichtst bij hem stonden.
Hij vroeg Roel of hij na zijn werk bij hem langs wilde komen.
Roel nam zijn uitnodiging niet aan en vertelde ook bewust niet waar wij verbleven.
De jongen had ons in vertrouwen genomen. Dat vertrouwen wilden we niet beschamen.
Zijn verhaal houdt me bezig
Toen Roel terugkwam, vertelde hij mij wat er tijdens de motorrit was besproken.
Het verhaal bleef me bezighouden. Niet omdat het voor mij zo bijzonder was dat iemand homoseksueel was, maar juist omdat deze jongen blijkbaar het gevoel had dat hij daar met bijna niemand over kon praten.
Op reis ontmoet je soms mensen van wie je na een paar minuten alweer afscheid neemt en die je vervolgens nooit meer ziet. Toch kunnen zulke ontmoetingen veel langer blijven hangen.
Zijn verhaal liet mij nadenken over hoe vanzelfsprekend het voor mij is om mezelf te kunnen zijn.
Dat is misschien wel de belangrijkste herinnering die ik aan deze ontmoeting heb overgehouden.
Is Indonesië veilig voor homoseksuele reizigers?
Voor lhbtiq+-reizigers is Indonesië geen bestemming waar je overal dezelfde mate van vrijheid en veiligheid kunt verwachten.
Dat betekent niet dat homoseksuele reizigers Indonesië automatisch moeten vermijden. Wel is het verstandig om rekening te houden met de lokale omstandigheden en daar tijdens je reis bewust mee om te gaan.
Een aantal praktische aandachtspunten:
- Wees terughoudend met openbare affectie, zeker buiten toeristische gebieden.
- Houd rekening met lokale gebruiken en religieuze normen.
- Informeer vooraf naar de situatie in de regio’s die je bezoekt.
- Kies eventueel voor een accommodatie die bekendstaat als lhbtiq+-vriendelijk.
- Wees extra voorzichtig in gebieden waar strengere lokale regels gelden, zoals Atjeh.
- Controleer kort voor vertrek het actuele Nederlandse reisadvies.
Homoseksualiteit op Bali
Bali heeft een heel ander karakter dan bijvoorbeeld Atjeh. Het eiland is sterk gericht op internationaal toerisme en heeft daardoor een relatief internationale uitstraling.
In plaatsen als Canggu, Seminyak en Ubud kom je een internationaal publiek tegen en zijn er plekken waar lhbtiq+-reizigers zich relatief vrij kunnen bewegen.
Dat betekent echter niet dat Bali volledig vrij is van discriminatie of dat de situatie voor lokale homoseksuele Indonesiërs hetzelfde is als voor buitenlandse bezoekers.
Als toerist kun je Bali als relatief open ervaren, terwijl een lokale homoseksuele Indonesiër met heel andere sociale en familiale druk te maken kan hebben.
Mijn ontmoeting in Canggu was daar voor mij een persoonlijk voorbeeld van.
Homoseksualiteit in Atjeh
Atjeh neemt binnen Indonesië een bijzondere positie in.
In de provincie in het noorden van Sumatra geldt de sharia. Seksuele handelingen tussen personen van hetzelfde geslacht zijn er strafbaar.
Op overtreding kunnen zware straffen staan, waaronder stokslagen en gevangenisstraf.
Voor lhbtiq+-reizigers is Atjeh daarom een regio waar extra voorzichtigheid geboden is. Controleer voor vertrek altijd het actuele Nederlandse reisadvies voor deze provincie.
Waar moet je als lhbtiq+-reiziger in Indonesië rekening mee houden?
Indonesië is een enorm land met grote verschillen tussen eilanden, provincies en lokale gemeenschappen. De ervaring van een homoseksuele reiziger op Bali kan daarom heel anders zijn dan die in Jakarta, Sumatra of Atjeh.
Mijn eigen ervaring op Bali liet zien hoe groot het verschil kan zijn tussen de vrijheid die je als toerist ervaart en de werkelijkheid van iemand die er woont.
Wat deze ontmoeting mij leerde
Mijn reis naar Bali staat niet alleen in mijn geheugen vanwege de stranden, het eten of de mooie plekken die we bezochten.
Het is vooral die ene motorrit die is blijven hangen.
Een eenvoudige zoektocht naar een pinautomaat bracht Roel in gesprek met een jongen die hem iets vertelde wat hij blijkbaar bijna nooit met iemand kon delen.
Jaren later denk ik nog regelmatig aan zijn verhaal.
Reizen laat je niet alleen andere landen en culturen zien. Soms laat een ontmoeting je ook nadenken over iets wat je thuis als vanzelfsprekend beschouwt: de vrijheid om gewoon jezelf te kunnen zijn.
Veelgestelde vragen over homoseksualiteit in Indonesië
Homoseksualiteit zelf is in Indonesië niet als zodanig strafbaar gesteld, maar seksuele relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht kunnen sinds 2026 wel onder de strafbaarstelling van seks buiten het huwelijk vallen. In Atjeh gelden daarnaast strengere lokale regels.
Indonesië is niet overal even veilig voor lhbtiq+-reizigers. Je kunt te maken krijgen met discriminatie en agressie, waarbij de risico’s per regio verschillen. In Atjeh gelden strengere regels. Controleer daarom voor vertrek altijd het actuele reisadvies van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken.
In toeristische plaatsen zoals Canggu en Seminyak zijn er plekken waar lhbtiq+-reizigers zich relatief vrij kunnen bewegen. Dat betekent niet dat iedereen dezelfde vrijheid ervaart. Ook op Bali is het verstandig rekening te houden met lokale normen en terughoudend te zijn met openbare affectie.
Ja, homoseksuele stellen kunnen naar Indonesië reizen. Wel is het belangrijk rekening te houden met lokale wetgeving en sociale normen. Sinds 2026 zijn seks en samenwonen buiten het huwelijk strafbaar. Openbare uitingen van affectie kunnen bovendien ongewenste aandacht trekken.
Je kunt als homoseksuele reiziger naar Atjeh reizen, maar de risico’s zijn aanzienlijk groter dan in veel andere delen van Indonesië. In Atjeh gelden shariaregels en kunnen seksuele handelingen tussen personen van hetzelfde geslacht worden bestraft. Controleer daarom voor vertrek het actuele reisadvies.
Nee. Als buitenlandse toerist kun je Bali relatief open ervaren, terwijl lokale lhbtiq+-personen met andere sociale, familiale en juridische risico’s te maken kunnen hebben. Mijn ontmoeting met de jonge Indonesiër in Canggu liet mij persoonlijk zien hoe groot dat verschil kan zijn.
2 Reacties
Ja, dat is een heel heftig verhaal Marcel!!! En het is een verschrikkelijk idee wat er met die jongen zou kunnen gebeuren als er inderdaad iemand op zijn aanbod ingaat. Het moet vreselijk zijn om er niet voor uit te mogen komen. Wij zijn ook ontzettend blij dat we jullie ontmoet hebben en om te zien hoe fantastisch jullie relatie is!! Dat gun je anderen toch ook?!?
Bedankt voor je reactie Els! Het is idd een heftig verhaal. En ik moet er niet aan denken dat er mannen zijn die wel op zulke voorstellen ingaan. Ik hoop dat instanties, maar ook reizigers, hier hun ogen niet voor sluiten. Dat mag gewoon niet!